Επιτηρητής τάσης
Ο επιτηρητής τάσης – φάσης είναι μία συσκευή που παρακολουθεί και ελέγχει την τάση και τις ηλεκτρικές φάσεις σε συστήματα διανομής ρεύματος.
Διασφαλίζει ότι η τάση παραμένει εντός ασφαλών ορίων και ότι οι φάσεις είναι σωστά ευθυγραμμισμένες.
Χρησιμοποιείτε για την προστασία εξοπλισμού από διακυμάνσεις και βλάβες, εξασφαλίζοντας την απρόσκοπτη και ασφαλή λειτουργία των ηλεκτρικών συστημάτων.
Όπως προβλέπεται και στους κανονισμούς (ΕΛΟΤ- Ευρωπαϊκό πρότυπο ΕΝ 50160) μικρές ή μεγάλες μεταβολές της τάσης τροφοδότησης, όπως περιστασιακές βυθίσεις ή διακοπές της τάσης, υπερτάσεις ως προς γη κ.α. είναι αναπόφευκτες αφού μπορεί να οφείλονται σε φυσικά φαινόμενα (π.χ. κεραυνούς, πτώση δέντρων), σε τυχαίες βλάβες, σε παρεμβάσεις τρίτων και σε άλλα απρόβλεπτα αίτια.
Για τους λόγους αυτούς πέρα από τα μέτρα προστασίας που λαμβάνει η ΔΕΗ για την ελαχιστοποίηση των επιπτώσεων από τυχόν μεταβολές της τάσης οι καταναλωτές μπορούν προαιρετικά να εγκαθιστούν κατάλληλες προστατευτικές διατάξεις (επιτηρητές, σταθεροποιητές τάσης, συστήματα αδιάλειπτης τροφοδότησης ισχύος κλπ) στην εσωτερική ηλεκτρική τους εγκατάσταση, ώστε να προλαμβάνεται η πρόκληση ζημιών ή η εμφάνιση ανωμαλιών στη λειτουργία των συσκευών τους, εφόσον οι συσκευές δεν διαθέτουν τέτοιες διατάξεις από την κατασκευή τους.
Σημειώνουμε δε πως το κόστος προμήθειας και τοποθέτησης αυτών των διατάξεων δεν είναι απαγορευτικό αν αναλογιστούμε το κόστος αντικατάστασης μιας ευαίσθητης ηλεκτρικής συσκευής (π.χ. τηλεόρασης, Η/Υ, στερεοφωνικό κλπ.)
Διαταραχές ηλεκτρικού δικτύου
Οι διακυμάνσεις τάσης είναι ένα συχνό φαινόμενο που παρατηρείται στα δίκτυα ηλεκτρισμού.
Οποιαδήποτε διαταραχή στο πλάτος της τάσης εκτός των ορίων του ±10% της ονομαστικής τιμής του δικτύου μπορεί να προκαλέσει πρόωρη γήρανση, υπερθέρμανση, δυσλειτουργία των ηλεκτρικών συσκευών, βλάβες ή ακόμη και καταστροφή του εξοπλισμού.
Στις διακοπές του ρεύματος, και στις διαταραχές της τάσης ανάλογα με την κρισιμότητα των φορτίων πρέπει να υπάρχουν εναλλακτικοί τρόποι τροφοδοσίας όπως Η/Ζ, UPS.
Στα περισσότερα συστήματα μίας οικίας δεν είναι πρακτικά εφικτή η χρησιμοποίηση προστατευτικού εξοπλισμού κατά των διαταραχών με κάποιο τρόπο.
Διακυμάνσεις τάσης: Προβλήματα και λύσεις
Σε περίπτωση που η τάση δικτύου μετακινείτε εκτός ορίων ασφαλείας ο ελεγκτής απενεργοποιεί τα κυκλώματα που επιτηρεί.
Ο επιτηρητής ελέγχει τα ηλεκτρικά κυκλώματα μέσω ρελέ ισχύος. Πολύ σημαντικό στοιχείο επίσης είναι ότι ο επιτηρητής τάσης ελέγχει και την διακοπή ουδετέρου η οποία είναι υπεύθυνη για πολλά προβλήματα και κινδύνους που μπορεί να προκαλέσει.
Υπάρχουν μονοφασικοί επιτηρητές τόσο για μονοφασικά καθώς και για τριφασικά συστήματα.
Ο επιτηρητής τάσης στα τριφασικά συστήματα είναι υπεύθυνος για τον έλεγχο της ασυμμετρίας φάσεων και της διαδοχής φάσεων.
Ακόμη ελέγχει για απώλεια μίας ή περισσότερων φάσεων ή του ουδετέρου, επιτηρεί επίσης και τα όρια συχνότητας αν είναι στα μέσα στα φυσιολογικά όρια.
Ο επιτηρητής τάσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την προστασία κλιματιστικών ψυγείων – καταψυκτών κλπ.
Οι συσκευές υποφέρουν περισσότερο σε καταστάσεις υπερτάσεις και είναι εύκολο να καταστραφούν. Σε καταστάσεις υπότασης οι περισσότερες έχουν δική τους ασφάλεια προστασίας.
Ο επιτηρητής τοποθετείτε συνήθως στον ηλεκτρικό πίνακα – υποπίνακα (τύπου ράγας) αλλά φορές μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ειδικού τύπου πχ πρίζας, επίτοιχης στήριξης κτλ, για αντίστοιχες εφαρμογές.
